İçeriğe geç
Sözlük · Özkaynak kârlılığı

Özkaynak kârlılığı nedir, nasıl hesaplanır?

Ortakların şirkete koyduğu ve şirkette bıraktığı her 100 TL özkaynağın yılda ne kadar kâr ürettiği.

Formül

Özkaynak kârlılığı = (Çeyreklik net kâr × 4) ÷ Dönem sonu özkaynak × 100

Özkaynak kârlılığı, ortakların şirkete koyduğu ve şirkette bıraktığı her 100 liralık özkaynağın bir yılda ne kadar kâr ürettiğini gösterir. Bankalar başta olmak üzere sermayeyi ne kadar verimli kullandığını ölçmenin temel oranıdır.

Sitede çeyreklik net kâr dörtle çarpılarak yıllık ölçeğe getirilir. Bu basit yöntem mevsimsel işlerde ve tek seferlik kârlarda oranı abartabilir; birkaç çeyreğin ortalamasına bakmak daha güvenilirdir.

Gerçek örnek: Tüpraş · 2Ç26

Özkaynak kârlılığı hesabı, TUPRS 2Ç26
Çeyreklik net kâr45,9 milyar TL
Yıllık ölçek (× 4)183,5 milyar TL
Dönem sonu özkaynak456,1 milyar TL
Özkaynak kârlılığı%40,2

Rakamlar şirketin KAP'a bildirdiği 2Ç26 finansal tablolarından. Örnek şirket kuralla seçilir: BIST 30'da bu çeyrek hasılatı en büyük sanayi ve hizmet şirketi. Tavsiye değildir.

Nasıl yorumlanır?

  • Yüksek enflasyonda nominal özkaynak kârlılığı yüksek görünür. Enflasyonun altındaki bir oran, özkaynağın satın alma gücünün eridiği anlamına gelebilir.
  • Yüksek oran borçla da elde edilebilir: özkaynak küçük, borç büyükse oran yükselir. Net borç / özkaynakla birlikte okuyun.
  • Özkaynağı eksi ya da çok küçük şirketlerde oran anlamını yitirir; sitede eksi özkaynakta hesaplanmaz.
SİTEDE
Çeyreklik net kâr × 4 / dönem sonu özkaynak × 100 (yıllık ölçek). Ayrıntılı tabloda kümülatif görünümde net kâr × 12 / ay sayısı. Tek çeyrek dört ile çarpıldığı için mevsimsel ya da tek seferlik kârlar oranı abartabilir. Yüksek enflasyonda nominal özkaynak kârlılığı reel getiriden yüksek görünür.

Borsa İstanbul'da 2Ç26

Hesaplanabilen 471 şirketin ortancası (medyan) %3,7.

En yüksek

  1. KTLEV Katılımevim%227,8
  2. CRDFA Creditwest Faktoring%120,6
  3. BURCE Burçelik%79,1
  4. AGESA Agesa Hayat ve Emeklilik%70,5
  5. ARMGD Armada Gıda%64,4

En düşük

  1. KUYAS Kuyaş Yatırım−%245,8
  2. GOODY Goodyear−%212,5
  3. OTKAR Otokar−%201,9
  4. LIDER LDR Turizm−%179
  5. KONTR Kontrolmatik Teknoloji−%153

Holdingler (bankacılık gelirleri konsolide), gayrimenkul yatırım ortaklıkları (kâr kira ve değerleme kazancından) ve aracı kurum, faktoring, finansal kiralama şirketleri (müşteri parası ve kredi akışı nakde girer) hariç; ortanca da bu kümeden. Sıralamada özkaynağı 1 milyar TL’nin altındaki şirketler yok (küçük özkaynakta oran anlamsız büyür). Her şirketin 2Ç26 rakamı; o çeyreği henüz açıklamayanlar dahil değil. Tarama aracında süz →

İlgili: Özkaynak (ana ortaklık), Net kâr (ana ortaklık)

Tüm sözlük · Bilanço nasıl okunur. Bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.